Kubra Məhərrəmova yazır...
Yəqin tanıyırsınız, bir ahıl Xalq yazıçısı var, vaxtaşırı açıqlamaları ilə gündəmə adını yazır. Söhbət ömrünün üçdəbirini rektor vəzifəsində keçirən Kamal Abdulladan gedir. 14 il Bakı Slavyan Universitetinin rektoru olub, 2017-ci ildən isə Azərbaycan Dillər Universitetinə rektorluq edir. Onilliklər ərzində Azərbaycanın təhsil sistemində iştirakı olub. Pis və ya yaxşı, bunu tələbələr, onunla çalışan kollektiv daha yaxşı bilir təbii ki.
Üstəlik də, Kamal müəllim Xalq yazıçısıdır. Xeyli sayda bədii əsərlərin və 300-ə yaxın məqalə, 20-dən çox dərs vəsaiti və monoqrafiyanın müəllifidir. Bir sözlə, məhsuldar fəaliyyətə malik olub, indi də malikdir.
Onu da qeyd edim ki, Kamal Abdulla "2018-2019-cu tədris ilinin ən yaxşı rektoru" sosial tələbə sorğusunda qalib olub.
Adım kimi əminəm ki, sorğu tam şəffaf şəraitdə keçirilib.
Bu qədər külliyyata malik qələm əhli, ziyalı, savadlı-bilikli Xalq yazıçısı bu günlərdə müsahibəsində bildirib ki, "Qadın evdə oturub övladlarına, ailəsinə baxsa, daha yaxşıdır. Mən bu cür fikirləşirəm. Aralarından xüsusi istedadı nəticəsində üzə çıxıb özünü hansısa dairələrdə göstərə bilən qadınlar olarsa, o bir başqa məsələdir. Amma biz istiqamətimizi qadını evdə saxlayıb mətbəxdə və ev şəraitində uşaqlarına baxmağa yönəltsək, sanıram ki, bu, Azərbaycan cəmiyyətinə daha çox xeyir gətirə bilər".
Onda belə çıxır ki, ömrünün xeyli hissəsini ali məktəblərdə yüksək vəzifədə keçirən Kamal müəllim üçün qızların təhsil alması formal, ya da riyakar xarakter daşıyıb.
Ödənişli əsaslarla təhsil alan qız tələbələr onun üçün yalnız kassanı doldurmaq üçün lazım olub.
Əgər müəllim həqiqətən öz fikrinə sadiqdirsə, o zaman təklif edərdi ki, aşağı bal yığan qızlar ali məktəblərə qəbul olunmasınlar. Onların ödənişi də bizə lazım deyil. Elə həmin aşağı savadlı qızların imtahanları zərf və ya pulla həll olunmasın. Onların heç nəyi bizə lazım deyil.
İndi deyəcəksiniz ki, ali məktəblərdə imtahanların pulla yazılması barədə sübutun varmı? Təbii ki, yoxdur. Amma bu dəniz suyunun duzlu olması kimi bir şeydir. Hamı bilir ki, dənizin duzlu olduğunu anlamaq üçün bütün suyu içməyə ehtiyac yoxdur. Əlqərəz, Kamal müəllim bir ömür qız tələbələrin hesabına karyera qurub, yeyib-içib, vəzifədə olub. İndi də deyir ki, "qadın evdə oturub övladlarına, ailəsinə baxsa, daha yaxşıdır".
Müsahibədə diqqətimi çəkən daha bir məqam oldu. Bu fikirlər təkcə qadının cəmiyyətdəki roluna münasibəti deyil, ümumiyyətlə universitet və tələbə münasibətlərinə baxışı da ortaya qoyur. Rektor əlavə edib ki, "mən universitetin dəhlizinə çıxanda heç kimə demirəm ki, tələbələri həmin ərazidən uzaqlaşdırın" və bunu əlahiddə, xüsusi tolerantlıq nümunəsi kimi qələmə verir. Halbuki tələbə universitetin əsas subyektidir və onun həmin məkanda olması kiminsə lütfü kimi təqdim edilməməlidir. Bu yanaşma universitet idarəçiliyinə hələ də köhnə iyerarxik münasibətin qalmasından xəbər verir.
Yəqin cənab rektor düşünür ki, təhkimçilik hüququ hələ də qüvvədədir. Rektor xan, tələbələr isə rəiyyətdir. Amma rektor Kamal Abdulla ürəyinin genişliyindən və fövqəladə xeyirxahlığından çıxış edərək rəiyyətlə xoş davranır.
Nə yaxşı ki, bu gün gənclərimiz xaricdə təhsilə üz tutur. Nə yaxşı ki, qızlı-oğlanlı dünyanı tanımağa, keyfiyyətli təhsil almağa yönəlir. Nə yaxşı ki, yeni nəsil köhnə nəsli üstələyir.
Bu məqamı mütləq qeyd etməliyəm ki, Kamal müəllim 4 dekabr 1950-ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində doğulub. Atası müəllim, anası həkim olub. 76 yaşlı ziyalımızdan qızlarımızı daha çox təhsilə və ölkəmizin inkişafına töhfə verməyə həvəsləndirən bir çıxış gözləyirdim. Anasını nümunə çəksin ki, hələ o zamanlardan artıq Azərbaycan qadını həkim olub. Çətin şəraitdə savad alıb və s.
Görünür bəzən müdriklik yaşla gəlmir. Ya da heç gəlmir.
Amma yazıb-oxumağı bacarmayan, 300-ə yaxın məqalə, 20-dən çox dərs vəsaiti və monoqrafiya müəllifi olmayan Hacı Zeynalabdin Tağıyev, dövrünün ən çətin şərtləri altında müsəlman Şərqində ilk dünyəvi qızlar məktəbi açdı. Azərbaycanlı - müsəlman qızlarını savada - biliyə təşviq etdi.
Yeri gəlmişkən, Azərbaycanda dörd hissədən ibarət "Tağıyev" filmi çəkilib. Filmin baş prodüseri isə Azərbaycan qadını Arzu Əliyevadır.
Savadlı - bilikli, Azərbaycan tarixinin ən ziddiyyətli, bir o qədər məşhur və sevilən siması olan Tağıyev irsini əbədiləşdirdi. Tağıyevin hekayəsini dünyaya çatdırdı.
Bir əsr əvvəl Tağıyev qızların məktəbə getməsi uğrunda mübarizə aparırdı. Bu gün isə bəzi ziyalılarımız qadının yerini yenidən evlə məhdudlaşdırmağa çalışır. Təəssüf doğuran da məhz budur.
