ABŞ Ali Məhkəməsi cümə axşamı abort həbinin telemedisina vasitəsilə təyin edilməsinə və poçtla göndərilməsinə davam edilməsini təmin etdi. Hakimlər Respublikaçı rəhbərliyində olan Luiziana ştatının etiraz etdiyi 2023-cü il federal qaydasını müvəqqəti olaraq bərpa etdilər.
Ali Məhkəmə abort həbi istehsalçıları Danco Laboratories və GenBioPro-nun tələbini qəbul edərək aşağı məhkəmənin qərarını ləğv etdi. Bu qərar Demokrat keçmiş Prezident Co Bayden administrasiyası dövründə Qida və Dərman İdarəsi (FDA) tərəfindən verilmiş qaydanı əhatə edirdi.
Qısa qərar imzasız olub və heç bir əsaslandırma təqdim etməyib, bu, Ali Məhkəmənin fövqəladə tədbirləri üçün adi haldır. Mühafizəkar hakimlər Samuel Alito və Klarens Tomas qərardan fərqli rəy bildirdilər.
New Orleanda yerləşən 5-ci Dairə Apellyasiya Məhkəməsi mayın 1-də mifepristonun alınması üçün klinikada həkimə müraciət tələb edən əvvəlki federal qaydanı tətbiq etmişdi.
Dərman istehsalçıları Danco Laboratories və GenBioPro, 2000-ci ildə FDA tərəfindən təsdiq edilmiş mifepristona girişi məhdudlaşdıran 5-ci Dairənin qərarına etiraz etmişdilər. Hər iki şirkət Ali Məhkəmənin cümə axşamı qərarını alqışladı.
Bu iş abort məsələsini yenidən Ali Məhkəmənin gündəminə gətirdi. Noyabrda ABŞ Konqres seçkiləri yaxınlaşır və Prezident Donald Trampın respublikaçıları Konqresə nəzarəti saxlamaq üçün mübarizə aparırlar.
Ali Məhkəmə 2022-ci ildə Roe v. Wade qərarını ləğv edən Dobbs v. Jackson Women's Health Organization işində qərar çıxarmışdı. Bu qərar 13 ştatda aborta demək olar ki, tam qadağa qoyulmasına səbəb oldu.
Dobbs qərarından sonra abort əleyhinə aktivistlər mifepristonu hədəf aldılar və onun qadınlar üçün təhlükəsiz olmadığını iddia etdilər.
Fərqli rəyində Alito bildirdi ki, abort həblərinin ştatdankənar provayderlər tərəfindən poçtla göndərilməsi Luiziana kimi abortı qeyri-qanuni etməyə çalışan ştatların səylərini boşa çıxarıb.
Ayrı bir fərqli rəydə Tomas, federal Comstock Qanununun abort üçün nəzərdə tutulmuş dərmanların poçtla göndərilməsini qadağan etdiyini söylədi.
Respublikaçı Prezident Donald Trampın administrasiyası Luiziananın məhkəmə çəkişməsinə qarşı çıxdı və FDA-nın mifepristonla bağlı təhlükəsizlik qaydalarına dair davam edən araşdırmasına istinad etdi. Administrasiya həmçinin Luiziananın iddia qaldırmaq üçün hüquqi əsasının olmadığını müdafiə etdi.
Abort hüququ müdafiəçiləri mifepristona qarşı hüquqi çəkişmələri Dobbs qərarından bəri ABŞ-da aborta giriş üçün ən böyük təhlükə adlandırdılar.
Ali Məhkəmə 2024-cü ildə abort əleyhinə qrupların FDA-nın dərmana girişi asanlaşdıran qaydalarını ləğv etmək tələbini yekdilliklə rədd etmişdi.
Planned Parenthood-un prezidenti Aleksis MakQill Conson, "Ali Məhkəmə minimumu etdi, lakin bu qərar xəstələr üçün rahatlıqdır. Bu, hüquqlarımıza qarşı hücumların yalnız biridir," dedi.
Abort Koalisiyasının hüquqi direktori Lizzi Hinkli, "Hətta bu mühafizəkar Ali Məhkəmə də abort əleyhinə ekstremistlərin qadınları lazımi səhiyyədən məhrum etmək cəhdlərini dəstəkləməyə hazır deyil," dedi.
Mifepristonun markalı versiyası olan Mifeprex, Danco-nun yeganə məhsuludur. GenBioPro isə gəlirinin çox hissəsini generik versiyadan əldə edir.
GenBioPro-nun CEO-su Evan Masingill, şirkətin sübuta əsaslanan, zəruri dərmanları təmin etməyə sadiq olduğunu bildirdi.
Danco sözçüsü Eboni Lonq, "Amerikalıların etibar etdiyi təhlükəsiz və effektiv dərman məhkəmə prosesi davam edərkən əlçatan olacaq," dedi.
Milli Həyat Hüququ qrupunun prezidenti Kerol Tobias qərarı dəhşətli adlandırdı.
Abort həbi, adətən mifepriston və misoprostoldan ibarət iki dərman rejimi, ABŞ abortlarının təxminən üçdə ikisini təşkil edir.
FDA mifepristonun elmi dəlillərə əsasən təsdiq edildiyini və təlimata uyğun istifadə edildikdə təhlükəsiz və effektiv olduğunu bildirib.
Reproduktiv sağlamlıq mütəxəssisləri yüzlərlə klinik sınaq və araşdırmanın mifepristonun təhlükəsizliyini göstərdiyini qeyd edirlər.
Luiziana FDA-nı 2025-ci ildə məhkəməyə verərək 2023-cü il qaydasının qeyri-qanuni olduğunu və ştatdakı abort qadağasına baxmayaraq abort həblərinin sayını artırdığını iddia etdi.
Luiziananın işindən ayrı olaraq, beş respublikaçı ştat tərəfindən daha iki məhkəmə iddiası abort həbinə girişi daha da məhdudlaşdırmağı hədəfləyir.
