ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bazar günü bildirib ki, Vaşinqton İranla bütün diplomatik yolları sınayacaq və Hormuz boğazının yenidən açılması üçün çərçivə sazişinin yaxın olduğu görünür.
Lakin Rubio diplomatiya uğursuz olarsa, 'alternativlərin' olacağı barədə xəbərdarlıq edib.
Hindistanın Dehli şəhərində jurnalistlərə açıqlama verən Rubio deyib: 'Hormuz boğazını açmaq qabiliyyətləri baxımından masada kifayət qədər möhkəm bir şeyimiz var'.
'Ya yaxşı bir saziş əldə edəcəyik, ya da başqa bir yolla həll etməli olacağıq. Biz yaxşı bir sazişə üstünlük veririk', - Rubio bildirib.
Rubio, ABŞ prezidenti Donald Trampın 'pis sazişə getməyəcəyini' əlavə edib və prezidentin İranın nüvə silahına sahib olmasına icazə verilməməsi tələblərini təkrarlayıb.
O deyib ki, Vaşinqton indi İranın cavabını gözləyir və çərçivə sazişi Körfəz regionunda və qlobal səviyyədə 'böyük dəstəyə' malikdir.
Rubionun şərhləri, Trampın həftə sonu İranla danışıqlarda irəliləyiş olduğunu və çərçivə sazişinin yaxın olduğunu bildirməsindən sonra gəlir. Lakin Tramp daha sonra razılaşmanı imzalamağa tələsmədiyini bildirib – bu fikri Rubio da bazar ertəsi təkrarlayıb.
Rubio, ABŞ-ın İsrail-Livan sülh sazişi üzərində ayrıca işlədiyini, lakin Hizbullah militant qrupunun danışıqları çətinləşdirdiyini qeyd edib.
İran dövlət mediası həftə sonu ABŞ-la danışıqların davam etdiyini, lakin Trampın iddia etdiyi qədər yekun olmadığını bildirib.
Axios-un həftə sonu xəbərinə görə, ABŞ-İran çərçivə sazişi atəşkəsi 60 gün uzadacaq, Hormuz boğazını ticari gəmiçilik üçün yenidən açacaq və İrana neft ixracını bərpa etməyə imkan verəcək.
ABŞ həmçinin İran limanlarına tətbiq etdiyi blokadanı qaldıracaq və Tehranın neftini beynəlxalq səviyyədə satmasına icazə verəcək.
Saziş layihəsi həmçinin İranın nüvə silahı əldə etməmək öhdəliyi və gələcək uranyum zənginləşdirməsi ilə bağlı danışıqlara girməsini də əhatə edir. Tehran nüvə silahı inkişaf etdirməyəcəyinə söz verib və ABŞ-ın zənginləşdirilmiş uranyum ehtiyatını təhvil vermək tələblərini geniş şəkildə rədd edib.
İranın nüvə ambisiyaları və Hormuz boğazını bağlaması, ABŞ və İsrailin son hərbi əməliyyatları zamanı iki əsas diqqət mərkəzi olub.
İran fevralın sonundan bəri Hormuz boğazını effektiv şəkildə bağlayaraq dünya neft tədarükünün beşdə birini kəsib. Son həftələrdə bəzi neft tankerlərinin boğazdan keçdiyini göstərən gəmiçilik məlumatları olsa da, Hormuz vasitəsilə axın hələ də müharibədən əvvəlki səviyyənin bir hissəsində qalır.
İranın Hormuzda ticari gəmiçilik üçün ödəniş almağa hazırlaşdığı da müşahidə edilib.
Bazar ertəsi neft qiymətləri İran sülh sazişi optimizmi fonunda kəskin şəkildə düşüb, risk tələb edən bazarlar və qızıl qiymətləri isə yüksəlib.
