ABŞ Prezidenti Donald Tramp cümə günü bildirib ki, İranla atəşkəsin uzadılması təklifi ilə bağlı tezliklə qərar verəcək. İki ölkə arasında münaqişənin əsas məsələlərində fikir ayrılıqları davam edir.
Tramp deyib ki, Ağ Evdə təhlükəsiz otaqda görüşərək təkliflə bağlı "yekun qərar" verəcək. Təklif aprelin əvvəlindəki atəşkəsi daha 60 gün uzadaraq danışıqlara vaxt qazandırmağı nəzərdə tutur.
Ağ Ev rəsmisi bildirib ki, görüş təxminən iki saat davam edib, lakin Trampın qərar verib-vermədiyi açıqlanmayıb. Rəsminin sözlərinə görə, "Prezident Tramp yalnız Amerika üçün faydalı və onun qırmızı xətlərini təmin edən razılaşma imzalayacaq. İran heç vaxt nüvə silahına sahib ola bilməz."
İranlı yüksək rütbəli mənbə Reuters-ə bildirib ki, razılaşma yaxındır, lakin hələ təsdiqlənməyib. Tramp İranın Hörmüz boğazını bağlamasına son qoyması və nüvə silahı istehsal etmək qabiliyyətini ləğv etməsini tələb edir. Tehran bu şərtlərlə razılaşmayıb.
Tramp deyib: "İran razılaşmalıdır ki, heç vaxt nüvə silahına sahib olmayacaq. Hörmüz boğazı dərhal açılmalı, hər iki istiqamətdə gəmiçilik üçün heç bir rüsum alınmamalıdır." İranın Fars xəbər agentliyi Trampın şərhini "uydurma qələbə" cəhdi adlandırıb.
Potensial razılaşmaya nüvə məsələlərinin daxil olmadığı bildirilir. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü boğazın idarəsinin İran və Oman tərəfindən həll edilməli olduğunu deyib. Fars agentliyi bildirib ki, boğaz ABŞ-ın embarqosu qaldırıldıqdan sonra Tehranın şərtləri ilə yenidən açılacaq.
ABŞ Xəzinədarlıq katibi Skott Bessent embarqonun tədricən qaldırılacağını deyib. Fars agentliyi İranın dondurulmuş aktivlərinin 12 milyard dollarının azad edilməsi ilə bağlı razılıq əldə olunduğunu bildirib. Tramp isə "yeni bildirişə qədər" heç bir pulun dəyişdirilməyəcəyini söyləyib.
Potensial razılaşma xəbəri ilə neft qiymətləri düşüb, səhmlər yüksəlib.
Tramp noyabr konqres seçkiləri ərəfəsində Hörmüz boğazını açmaq və benzin qiymətlərini endirmək üçün təzyiq altındadır. Eyni zamanda, öz partiyasındakı İran şahinlərinin etirazı ilə üzləşə bilər.
Fevralın 28-də ABŞ və İsrail tərəfindən başladılan müharibə minlərlə insanın ölümünə səbəb olub və enerji qiymətlərini artıraraq qlobal iqtisadiyyata zərər vurub.
Qazaxıstan uran ehtiyatlarını saxlamağa hazır olduğunu bildirib. İran sanksiyaların qaldırılmasını, ABŞ qüvvələrinin bölgədən çıxarılmasını və İsrailin Livandakı hücumlarına son qoyulmasını tələb edir.
