Koronavirus xəbərləri

Koronavirus (COVID-19): Nələr Bilirik və Necə Qorunmalıyıq?

Koronavirus pandemiyası dünya üçün böyük bir sağlamlıq təhlükəsi yaratdı. 2019-cu ilin sonunda Çinin Vuhan şəhərində aşkarlanan bu virus tezliklə qlobal miqyasda yayıldı və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) tərəfindən pandemiya elan edildi. Bu yazıda koronavirus haqqında əsas məlumatları, simptomları, ötürülmə yollarını, qorunma üsullarını və peyvəndlərin əhəmiyyətini əhatə edəcəyik.

Koronavirus Nədir?

Koronaviruslar heyvanlarda və insanlarda xəstəliyə səbəb ola bilən geniş bir virus ailəsidir. COVID-19 (Coronavirus Disease 2019) adlanan xəstəlik isə SARS-CoV-2 virusunun yaratdığı tənəffüs yolu infeksiyasıdır. Virus damcı yolu ilə, yəni öskürək, asqırma və ya danışma zamanı ağızdan və burundan çıxan damcılar vasitəsilə yayılır.

Koronavirusun Simptomları

• İltihab: Qızdırma (38°C və yuxarı), öskürək, boğaz ağrısı
• Nəfəs darlığı: Ağciyərlərdə problemlər
• Zəiflik: Yüksək halsızlıq və əzələ ağrıları
• Dad və iybilmə itkisi: Xüsusilə yüngül xəstələrdə
• Digər simptomlar: Baş ağrısı, ishal, ürəkbulanma

Simptomlar ümumiyyətlə virusa məruz qaldıqdan sonra 2-14 gün arasında ortaya çıxır. Bəzi insanlar heç bir simptom göstərməsə də, virusu yaya bilər.

Necə Qorunmaq Olar?

Koronavirusdan qorunmaq üçün aşağıdakı tədbirlərə riayət edilməlidir:

• Əlləri tez-tez sabun və su ilə yumaq (ən az 20 saniyə)
• Sosial məsafəni qorumaq (ən az 1-2 metr)
• Maska taxmaq, xüsusilə qapalı məkanlarda
• Kütləvi tədbirlərdən qaçmaq
• Peyvənd olunmaq
• Havalandırmanı təmin etmək

Peyvəndin Əhəmiyyəti

COVID-19 peyvəndləri xəstəliyin ağırlaşmasının qarşısını almaqda təsirlidir. Azərbaycanda müxtəlif peyvəndlər (məsələn, Pfizer, Sinovac, Sputnik V) istifadə olunur. Peyvənd olunmaq həm özünüzü, həm də cəmiyyəti qoruyur. Peyvəndlər təhlükəsizdir və ciddi yan təsirlər nadirdir.

Müalicə və Testlər

Hal-hazırda COVID-19 üçün xüsusi bir müalicə yoxdur, lakin simptomaların müalicəsi üçün dərmanlar mövcuddur. Erkən diaqnoz vacibdir. Test növləri: PCR testi (burun-boğaz sürüntüsü) və sürətli antigen testi. Test nəticəsi müsbət çıxan şəxslər evdə təcrid olunmalı və həkimlə əlaqə saxlamalıdır.

Tez-tez Verilən Suallar

• Koronavirus havada nə qədər qalır? - Qapalı məkanlarda bir neçə saat qala bilər, lakin açıq havada daha az.
• Peyvənddən sonra maska taxmaq lazımdırmı? - Bəli, tam qorunma üçün peyvənd və digər tədbirlər birlikdə tətbiq edilməlidir.

Daha ətraflı məlumat üçün bond.az saytını ziyarət edin.