İordaniya millisi ("The Chivalrous" - Cəngavərlər) son illərdə Asiya futbolunda ən böyük sıçrayış edən, intizamlı müdafiəsi və öldürücü əks-hücumları ilə tanınan komandadır.
Doqquz cəhddən və ümidlərlə dolu uzun illərdən sonra İordaniya, nəhayət ki, tilsimi qırıb və 2026-cı il dünya çempionatı üçün vəsiqə qazanıb. Onların hekayəsi onilliklər boyu davam edən ambisiya, dayanmaq bilməyən səylər, ürək ağrıdan məğlubiyyətlər və həyəcanverici anlarla doludur.
Nəhəng turnir yaxınlaşdıqca, İordaniya ölkə tarixinin ən yaxşısı adlandırılan qızıl istedadlar nəsli ilə mübarizəyə qoşulmağa hazırdır. AFC Asiya Kubokunun finalına yüksəlməklə misilsiz bir uğura imza atan komanda, indi qlobal səhnədə öz taleyi ilə görüşə doğru inamla addımlayır.
Oxu.Az İordaniya futbolunun keçmişinə, bu gününə və 2026-cı il gözləntilərinə nəzər salır.
AFC Asiya Kubokundakı və dünya çempionatının seçmə mərhələsinin ikinci turundakı uğurlarının ardından milli komandanın sabiq baş məşqçisi Hüseyn Ammuta yeni çağırışlar üçün postunu tərk etmişdi. Bu vəziyyət İordaniya Futbol Assosiasiyasını komandanın tempini qoruya biləcək yeni xələf axtarışına sövq etmişdi. Performansın aşağı düşəcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artarkən, assosiasiya Ammutanın həmyerlisi, mərakeşli Camal Sellami ilə müqavilə imzalamışdı. O, sələfinin planını davam etdirərək artıq qoyulmuş uğur bünövrəsi üzərində yeni komanda inşa etmişdi.
55 yaşlı Sellami futbolçu karyerası dövründə diqqətçəkən bir yarımmüdafiəçi olub. O, çox sayda titul qazandığı "Raja Casablanca" ilə adından söz etdirib və "Beşiktaş"da üçillik uğurlu fəaliyyət göstərib. Sellami, həmçinin 1998-ci ildə Fransada keçirilən dünya çempionatında Mərakeş milli komandasını təmsil edib və 2004-cü ildə "Maghreb Fez" klubunda butslarını mismardan asıb.
Daha sonra məşqçilik karyerasına başlayan Sellami böyüklər liqasına keçməzdən əvvəl "Raja" və digər Mərakeş klublarının gənclər komandalarında çalışıb. "FUS Rabat"a rəhbərlik etdikdən sonra o, 2019-20-ci illər mövsümündə "Raja"nı daxili çempionatın qalibi edib və nəhayət, yenidən "FUS"a qayıdıb. Eyni zamanda, onun rəhbərliyi altında Mərakeş yığması 2018-ci ildə Afrika Millətlər Çempionatının qalibi olub.
2024-cü ilin iyun ayından "Naşama" komandasına rəhbərlik edən Sellami müdafiə xəttinin möhkəmliyini qoruyub saxlayaraq çeviklik və dinamik oyun tərzi formalaşdırıb. O, oyunçularının bacarıqlarından maksimum dərəcədə istifadə etmək qabiliyyətini nümayiş etdirib. Onun rəhbərliyi altında keçirilən 12 matçda İordaniya cəmi iki dəfə (Cənubi Koreya və İraqa) məğlub olub, rəqib qapılarından 19 top keçirərək öz qapısında yalnız 8 qol görüb.
İordaniyanın dünya çempionatı uğuru keçmiş üzüntüləri geridə qoyur
İordaniyanın əvvəlki dünya çempionatı seçmə mərhələləri bu günə qədər hər zaman məyusluqla bitsə də, bəzi yaddaqalan anlar, xüsusən də DÇ-2014-ün təsnifat mərhələsi tarixə düşüb. AFC seçmə mərhələsinin beşinci turunda Özbəkistanla iki oyunun nəticəsinə görə 2:2 bərabərə qalan "cəngavərlər" penaltilər seriyasında rəqibini üstələyərək Uruqvayla qitələrarası pley-off oyununa çıxmaq hüququ qazanmışdılar.
İordaniyalıları uzun illərdir gözlədikləri xəyala çatmaqdan cəmi 180 dəqiqə ayırırdı. Onlar 2010-cu ildə Cənubi Afrikada keçirilən turnirdə dördüncü yeri tutan və Luis Suares, Edinson Kavani, Dieqo Forlan kimi üç böyük dünya ulduzuna sahib olan Uruqvay yığması ilə üz-üzə gəlmişdilər. Bu hücum gücü İordaniya üçün çox ağır olmuşdu. Uruqvay ilk oyunda Ammandan rahat qələbə ilə ayrılmış və Montevideodakı cavab qarşılaşmasında qeydə alınan heç-heçəyə baxmayaraq, İordaniya vəsiqə qazanmaq şansını əldən vermişdi.
İordaniya DÇ-2026-ya vəsiqəni necə qazanıb?
İordaniyanın təsnifat mərhələsi AFC seçmə oyunlarının ikinci turunda başlamış və kifayət qədər çətin start götürmüşdü. Tacikistanla səfər heç-heçəsindən sonra öz meydanında Səudiyyə Ərəbistanına məğlubiyyət yaşanmışdı. Lakin komanda qısa müddətdə balansını bərpa etmiş və Pakistan üzərindəki 7:0 hesablı darmadağın da daxil olmaqla, ardıcıl dörd qələbə qazanaraq top fərqinə görə Səudiyyə Ərəbistanını qabaqlamışdı.
Üçüncü turda komandanın sükanı arxasında olan Sellaminin rəhbərliyi və Musa Ət-Tamari, Yəzən Ən-Nəimət, Əli Əlvan kimi hücumçu üçlüyünün parlaq çıxışı sayəsində İordaniya öz güclü performansını davam etdirmışdi. Milli 2025-ci il iyunun 5-də Oman üzərində qazanılan 3:0 hesablı qələbə ilə xallarını 16-ya çatdırmışdı. Həmin günün sonunda İraqın Cənubi Koreyaya məğlub olması ilə İordaniyanın final mərhələsindən əvvəl ikinci birbaşa vəsiqəni əldə etməsi rəsmiləşmişdi.
DÇ-2026-da İordaniyanın oyun cədvəli (Bakı vaxtı ilə)
İordaniya DÇ-2026-da J qrupunda Argentina, Avstriya və Əlcəzair millilərinə qarşı mübarizə aparacaq.
J qrupu:
17 iyun, 08:00, Avstriya - İordaniya (San-Fransisko stadionu);
23 iyun, 07:00, İordaniya - Əlcəzair (San-Fransisko stadionu);
28 iyun, 06:00, İordaniya - Argentina (Dallas stadionu).
İordaniyanın dünya çempionatı seçmələrində ən yaxşı bombardiri
Əsasən hücumameyilli yarımmüdafiəçi kimi çıxış etməsinə baxmayaraq, Həsən Abdel-Fəttah qapı önündəki dəqiq sonluqları və xüsusən də uzaq məsafədən güclü zərbələri ilə tanınmışdı. O, 11 il ərzində verdiyi töhfələrə və xüsusilə dünya çempionatı seçmə mərhələlərindəki unudulmaz anlarına görə İordaniya futbol tarixində xüsusi bir yer qazanıb.
Abdel-Fəttahın dünya çempionatı seçmələrində vurduğu 16 qol (İordaniya tarixinin ən yüksək göstəricisi) DÇ-2006 çərçivəsində Cənubi Koreyaya qarşı dublla başlamış və DÇ-2018-ə vəsiqə qazanmaq uğrunda Tacikistanın qapısına vurduğu qolla yekunlaşmışdı. O, həmçinin DÇ-2014 seçmələrinin açılış turunda "cəngavərlər"in Nepal üzərində qazandığı 9:0 hesablı tarixi qələbənin də ulduzu olmuş və həmin oyunda 4 qola imza atmışdı.
İordaniya millisi Şimali Amerikaya sadəcə qrup oyunlarında turizm məqsədilə getmir. Onlar Asiyada etdikləri sürprizi dünya səhnəsində təkrarlamaq və ərəb futbolunun yeni gücü olduqlarını göstərmək istəyirlər. Debütant komanda turnirin ən böyük sürprizinə imza ata bilər?
