Bond.az White LogoBond.az Black Logo

Çin-Pakistan ittifaqı Hindistana qarşı?

Çin-Pakistan strateji tərəfdaşlığı Hindistana qarşı yeni geosiyasi cəbhə formalaşdırır. CPEC, hərbi əməkdaşlıq və Kəşmir məsələsi analiz edilir.

Rəşad Əhmədov
Müəllif:Rəşad Əhmədov- Senior Editor
|
0

Hindistanla gərginlik fonunda Pakistan qüdrətli strateji müttəfiq formalaşdırıb. Rəsmi İslamabad qonşu Çinlə münasibətləri inkişaf etdirir. Ölkələr arasında qarşılıqlı səfərlər artıb, Pekin açıq və ya dolayı şəkildə İslamabada dəstək verir. İki ölkə arasında münasibətlər artıq beynəlxalq siyasətdə "dəmir qardaşlıq" və "hər cür şəraitdə strateji tərəfdaşlıq" kimi xarakterizə olunur. Son illərdəki qlobal geosiyasi dəyişikliklər, regional təhlükəsizlik problemləri və iqtisadi maraqlar bu əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə səbəb olub.

Pakistan Baş naziri Şahbaz Şərifin Çinə səfəri, aparılan müzakirələr və əldə olunan razılaşmalar əməkdaşlığın pik həddə olduğunu təsdiqləyib. Ş.Şərif bəyan edib ki, ÇXR ilə münasibətlərin inkişafı Pakistanın xarici siyasətinin təməl daşıdır. "Pakistan tərəfi vahid Çin prinsipinə dönmədən riayət edir, Tayvan, Sintsyan və dəniz məsələləri daxil olmaqla, Çin tərəfinin əsas maraqlarına toxunan məsələlərdə onun ədalətli mövqeyini qətiyyətlə dəstəkləyir", - deyə Baş nazir vurğulayıb. Ş.Şərif Çin müəssisələrini Pakistana investisiya qoymağa və biznes qurmağa dəvət edib. "Pakistan Çinin irəli sürdüyü dörd qlobal təşəbbüsü dəstəkləyir. Regionda və bütövlükdə dünyada sülhə, sabitliyə, inkişafa töhfə vermək üçün ÇXR ilə sıx çoxtərəfli kommunikasiya və qarşılıqlı əlaqə qurmaq arzusundadır", - deyə Baş nazir vurğulayıb.

İki ölkə arasında keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər Pekin və İslamabadın münasibətləri yeni mərhələyə daşımaq niyyətində olduğunu göstərir. Hər iki ölkə onilliklərdir ki, təhlükəsizlik, müdafiə sənayesi və iqtisadi sahələrdə sıx əməkdaşlıq edir. Xüsusilə Çin-Pakistan İqtisadi Dəhlizi (CPEC) Pekinin "Bir Kəmər, Bir Yol" təşəbbüsünün ən mühüm elementlərindən biri hesab olunur. Bu layihə vasitəsilə Çin Ərəb dənizinə çıxış əldə edir və enerji marşrutlarını diversifikasiya etmək imkanı qazanır. Pekinin Pakistanı dəstəkləməsinin digər mühüm səbəbi Hindistanla yaşadığı geosiyasi rəqabətdir. Sərhəd problemləri, regional nüfuz uğrunda mübarizə və Asiyada liderlik iddiaları Çin və Hindistan arasında münasibətləri daim gərgin saxlayır.

Nəticə etibarilə, Çin və Pakistan arasında mövcud olan strateji tərəfdaşlıq XXI əsrin ən mühüm regional əməkdaşlıq modellərindən biri hesab olunur. İqtisadi layihələr, təhlükəsizlik sahəsində koordinasiya və beynəlxalq məsələlərdə qarşılıqlı dəstək bu münasibətləri daha da möhkəmləndirir və gələcək illərdə əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə genişlənəcəyini göstərir.

Son dövrlərdə Çin rəhbərliyi Pakistanla münasibətləri "sarsılmaz" və "hər şəraitə uyğun strateji tərəfdaşlıq" kimi qiymətləndirib. Çin Sədri Si Cinpin Ş.Şərif ilə görüşündə də iki ölkə arasında əməkdaşlığın daha da genişləndiriləcəyini bəyan edib.

Hərbi sahədə əməkdaşlıq münasibətlərin ən mühüm istiqamətlərindən biridir. Son illərdə Pakistan ordusunun istifadə etdiyi silah sistemlərinin böyük hissəsi Çin istehsalıdır. Mətbuatda yayılan məlumatlara görə, Çin ötən il Hindistan-Pakistan qarşıdurması zamanı Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinə texniki dəstək göstərdiyini ilk dəfə rəsmi şəkildə təsdiqləyib. Çin istehsalı olan J-10CE qırıcılarının və digər hərbi texnologiyaların bu qarşıdurmada istifadə edildiyi bildirilib.

Kəşmir məsələsi Pekin-İslamabad yaxınlaşmasının əsas faktorlarından biridir. Hazırda toplar sussa da, geosiyasi xarakterli ziddiyyətlər, xüsusilə Kəşmirin kimə məxsus olması barədə mübahisə hələ həll olunmayıb. Pekin bu tarixi münaqişədə də Pakistanın tərəfini tutur. Düzdür, Çin öz mövqeyini birbaşa deyil, dolayı formada ifadə edir. İki dövlətin liderlərinin birgə bəyanatında Çin tərəfi Kəşmir məsələsi üzrə prinsipial mövqeyini təsdiq edərək qeyd edib ki, bu məsələ "tarixin mirası"dır və BMT Nizamnaməsinə, Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinə uyğun olaraq sülh yolu ilə həll edilməlidir.

Bu mövqe Hindistan tərəfindən etirazla qarşılanıb və Yeni Delhi Kəşmirin ölkənin ayrılmaz hissəsi olduğunu bir daha bəyan edib. Bununla yanaşı, Çin rəsmi bəyanatlarında regionda müharibənin genişlənməsinin əleyhinə olduğunu və tərəfləri dialoqa çağırdığını bildirir. Pekin nüvə silahına malik iki qonşu dövlət arasında genişmiqyaslı müharibənin bütün region üçün təhlükəli nəticələr doğura biləcəyini anlayır. Buna görə də Çin bir tərəfdən Pakistanla strateji əməkdaşlığı gücləndirir, digər tərəfdən isə gərginliyin nəzarətdən çıxmamasına çalışır.

Nəticə etibarilə, Çin-Pakistan strateji əməkdaşlığı Cənubi Asiyanın geosiyasi balansına təsir edən ən mühüm tərəfdaşlıqlardan biridir. İqtisadi, hərbi və diplomatik sahələrdə dərinləşən bu əməkdaşlıq Pakistanın regional mövqeyini gücləndirir.

Digər Xəbərlər
Bu gün / 03:00
|
254

Maqdalena Qrono: Aİ sülh prosesinə dəstəyi davam etdirəcək

Aİ nümayəndəsi Maqdalena Qrono Bakıda Azərbaycan rəsmiləri ilə görüşüb, sülh prosesinə dəstəyi təsdiqləyib.

0
Dünən / 13:02
|
566

Ceyhun Bayramov Antonio Tayani ilə danışdı

Ceyhun Bayramov Antonio Tayani ilə telefon danışığında strateji tərəfdaşlıq, enerji əməkdaşlığı və regional təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə etdi.

0
Dünən / 09:31
|
281

Azərbaycan Ordusunun 1918-dən bu günə inkişafı

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 1918-ci ildən günümüzə qədər inkişaf yolu haqqında məlumat.

0
2026-06-25 18:32
|
739

İlham Əliyev Silahlı Qüvvələr Gününü qeyd edib

Prezident İlham Əliyev Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə paylaşım edib. 26 iyun Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin qurulduğu gündür.

0
2026-06-25 17:01
|
521

Əliyev-Berdiməhəmmədov telefon danışığı

İlham Əliyevlə Qurbanqulu Berdiməhəmmədov arasında telefon danışığı olub. Mədəniyyət, elm, təhsil və idman sahələrində əməkdaşlıq müzakirə edilib.

0
2026-06-25 17:00
|
435

Azərbaycan-Niderland siyasi məsləhətləşmələri Haaqada keçirilib

Azərbaycan və Niderland XİN-ləri arasında Haaqada siyasi məsləhətləşmələr keçirilib, ikitərəfli münasibətlər və regional məsələlər müzakirə edilib.

0
2026-06-25 15:31
|
987

Hikmət Hacıyev: Azərbaycan NATO-nun etibarlı tərəfdaşı

Hikmət Hacıyev NATO nümayəndəsi ilə görüşdü: Azərbaycan NATO-nun etibarlı tərəfdaşı olduğunu vurğuladı.

0
2026-06-25 12:31
|
724

İlham Əliyev hərbçiləri təltif etdi

Prezident İlham Əliyev Müdafiə Nazirliyinin hərbçilərini orden və medallarla təltif edib. Sərəncam imzalanıb.

0
2026-06-25 11:33
|
538

Hüseyn Quliyev Özbəkistandakı səfir vəzifəsindən geri çağırıldı

Hüseyn Quliyev Azərbaycanın Özbəkistandakı səfiri vəzifəsindən geri çağırılıb. Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzalayıb.

0
2026-06-25 11:31
|
522

Sığorta Agentliyinin Nizamnaməsi təsdiqləndi

Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyinin Nizamnaməsi təsdiq edildi. Prezident İlham Əliyev müvafiq Fərman imzaladı.

0
2026-06-25 11:02
|
961

Əliyev hərbi jetonu təsdiqlədi

Prezident İlham Əliyev hərbi qulluqçuların şəxsi jetonla təmin edilməsi ilə bağlı qanun dəyişikliklərini təsdiqləyib.

0
2026-06-25 08:02
|
963

İƏT Parlamentləri İttifaqının 20-ci sessiyası yekunlaşıb

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Parlamentləri İttifaqının 20-ci sessiyasında Bakı Bəyannaməsi qəbul olunub. Regional münaqişələrin həlli və əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə edilib.

0
...