23 may Azərbaycanda Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi (ETSN) işçilərinin peşə bayramı günüdür. Bu tarix təkcə bir peşə bayramı deyil, həm də ölkənin təbii sərvətlərinin qorunması, ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması və gələcək nəsillər üçün sağlam mühitin formalaşdırılması istiqamətində görülən işlərə verilən qiymətin ifadəsidir.
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində vahid dövlət siyasətinin formalaşdırılması zərurəti yaranmışdı. Bu məqsədlə ümummilli lider Heydər Əliyevin 23 may 2001-ci il tarixli fərmanı ilə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi yaradıldı. Yeni qurum ekologiya, təbiətin mühafizəsi, geologiya, hidrometeorologiya, meşəçilik və balıqçılıq sahələrində dövlət idarəçiliyini vahid mərkəzdə birləşdirdi.
Altı il sonra - 16 may 2007-ci ildə Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamla hər il mayın 23-ü Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı günü elan edildi.
ETSN Azərbaycanın ekoloji təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə cavabdeh əsas dövlət qurumudur. Nazirlik ölkə ərazisində, eləcə də Xəzər dənizinin Azərbaycana aid hissəsində ətraf mühitin qorunması, təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə, geoloji öyrənmə, hidrometeoroloji müşahidələr və proqnozlaşdırma sahələrində dövlət siyasətini həyata keçirir.
Qurumun fəaliyyət istiqamətləri genişdir: meşələrin mühafizəsi və bərpası; xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin idarə olunması; biomüxtəlifliyin qorunması; iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə; su ehtiyatlarının və torpaq fondunun mühafizəsi; geoloji tədqiqatlar; hava və su hövzələrinin monitorinqi; hidrometeoroloji müşahidələr; ekoloji maarifləndirmə və ictimai nəzarətin təşviqi.
Ötən iki onillikdə Azərbaycanda ətraf mühitin qorunması istiqamətində bir sıra mühüm layihələr həyata keçirilib. Milli parkların və qoruqların yaradılması, meşələrin bərpası, yaşıllaşdırma kampaniyaları, Xəzər dənizinin mühafizəsi, tullantıların idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi və ekoloji monitorinq sisteminin gücləndirilməsi bu siyasətin əsas istiqamətlərindəndir.
Məhz ETSN-in fəaliyyəti dövründə ölkədə bir sıra yeni milli parklar yaradılıb, xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin sahəsi genişləndirilib. Abşeron Milli Parkı, Göygöl Milli Parkı, Korçay Dövlət Təbiət Qoruğu və digər ekoloji əhəmiyyətli ərazilərin yaradılması Azərbaycanın biomüxtəlifliyinin qorunması baxımından mühüm addımlardır.
Son illərdə dünyada iqlim dəyişikliklərinin təsirləri daha qabarıq hiss olunur. Qlobal temperatur artımı, su ehtiyatlarının azalması, ekstremal hava hadisələri və səhralaşma riskləri Azərbaycan üçün də aktual çağırışlardır. Bu səbəbdən ETSN-in fəaliyyəti artıq yalnız təbiətin qorunması ilə məhdudlaşmır. Nazirlik həm də iqlim risklərinin qiymətləndirilməsi, erkən xəbərdarlıq sistemlərinin qurulması, hava proqnozlarının hazırlanması və ətraf mühitə təsirlərin azaldılması istiqamətində mühüm funksiyalar yerinə yetirir. Xüsusilə hidrometeorologiya xidmətinin fəaliyyəti son illərdə daşqınlar, sel hadisələri və digər təbii risklər zamanı əhalinin vaxtında məlumatlandırılmasında mühüm rol oynayır.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və yenidənqurma işləri ekoloji baxımdan da yeni imkanlar yaradıb. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda meşə fondunun bərpası, su ehtiyatlarının monitorinqi, biomüxtəlifliyin öyrənilməsi və ekoloji vəziyyətin qiymətləndirilməsi istiqamətində işlər həyata keçirilir. Bu ərazilərdə "yaşıl enerji" zonalarının yaradılması və dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin tətbiqi Azərbaycanın ekoloji siyasətinin mühüm tərkib hissəsinə çevrilib.
ETSN-in fəaliyyəti çox vaxt göz önündə görünmür. Lakin hər gün meşələrdə xidmət aparan meşəbəyilər, hava proqnozlarını hazırlayan meteoroloqlar, torpaq və su nümunələrini araşdıran laboratoriya əməkdaşları, geoloqlar, ekoloqlar və digər mütəxəssislər ölkənin təbii sərvətlərinin qorunması üçün mühüm işlər görürlər. Məhz onların fəaliyyəti sayəsində meşə yanğınlarının qarşısı alınır, təbiət abidələri qorunur, nadir heyvan və bitki növləri mühafizə edilir, əhali hava və təbii hadisələr barədə operativ məlumatlandırılır.
Müasir dövrdə ekologiya artıq yalnız təbiətin qorunması məsələsi deyil. Bu, iqtisadi inkişaf, insan sağlamlığı, ərzaq təhlükəsizliyi və milli təhlükəsizliklə birbaşa bağlı sahədir. Dünyada yaşıl iqtisadiyyata keçidin sürətləndiyi bir vaxtda ekoloji siyasətin əhəmiyyəti daha da artır. Bu mənada mayın 23-ü yalnız ETSN əməkdaşlarının peşə bayramı deyil, həm də təbiətin qorunmasının hər bir vətəndaşın məsuliyyəti olduğunu xatırladan əlamətdar gündür. Azərbaycanın meşələri, çayları, dağları, biomüxtəlifliyi və təbii sərvətlərinin gələcək nəsillərə sağlam şəkildə ötürülməsində ekologiya sahəsində çalışan minlərlə insanın zəhməti xüsusi yer tutur. Bu gün həm də həmin insanların əməyinə verilən dəyərin ifadəsidir.
