Xocalı Soyqırımı Memorialı Prezident İlham Əliyevin 2025-ci ilin fevralında imzaladığı Sərəncama əsasən yaradılıb. Məqsəd faciə qurbanlarının xatirəsini əbədiləşdirmək və tarixi həqiqətləri gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.
Layihə Heydər Əliyev Fondu tərəfindən hazırlanan konsepsiya əsasında reallaşdırılıb. Memorialı dörd tərəfdən əhatə edən monolit, Xocalı sakinlərini qorumağa çalışan rəmzi əllər formasındadır.
Həyətdə qışın sonunda çiçək açan badam ağacları əkilib. Memorial dörd bölmədən ibarətdir. İlk iki bölmədə soyqırımı qurbanlarının xatirəsini yaşadan ekspozisiya zalı var.
Burada Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin tarixi kökləri, işğalçılıq siyasəti və erməni terrorizminin fəsadları sənədlər, xəritələr və faktlarla təqdim olunur. Heydər Əliyevin soyqırımına verdiyi siyasi-hüquqi qiymət də nümayiş edilir.
İkinci ekspozisiya zalında Sərxan Hacıyevin instalyasiyası və süni intellektlə hazırlanan video vasitəsilə 8 ailənin faciəsi göstərilir. "Xocalıya ədalət!" kampaniyası çərçivəsində ucaldılmış abidələrin maketləri də sərgilənir.
Ekspozisiya 44 günlük Vətən müharibəsi və "Böyük Qayıdış" ideyası ilə tamamlanır. Memorialda həmçinin rəsmi tədbirlər üçün akt zalı var.
