2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycan xaricdən 5 min 858 ton süd və qaymaq alıb. Rəsmi statistikaya görə, bu idxala 10 milyon 386 min dollar xərclənib. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə həcm 35%, dəyər isə 61% artıb.
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirir ki, artım həm idxal həcminin genişlənməsi, həm də qlobal qiymət dəyişiklikləri ilə bağlıdır. Daxili istehsal tələbatı tam qarşılaya bilmir, boşluq idxal hesabına doldurulur.
Geosiyasi proseslər, enerji və nəqliyyat xərclərinin artması qiymətlərə təzyiq göstərir. Süd məhsullarının daşınması "soyuq zəncir" tələb etdiyi üçün logistika xərcləri yüksəkdir. Azərbaycanda süd məhsullarının qiymət artımı təxminən 19,3% təşkil edir.
İdxal strukturunda dəyişikliklər var: premium məhsullara maraq artıb. Əvvəllər əsasən İrandan ucuz məhsullar gətirilirdi, lakin geosiyasi vəziyyət səbəbindən bu imkan məhdudlaşıb. İndi Rusiya, Türkiyə, Belarus, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Avropa ölkələrindən idxal edilir, lakin qiymətlər daha yüksəkdir.
Yerli istehsalın zəifliyi sistemli problemlərlə bağlıdır: örüş sahələrinin azalması (400 min hektar istifadəsiz), yanacaq qiymətlərinin yüksəkliyi (istehsal xərclərinin 30-40%-i) və subsidiyaların məhdudluğu (heyvanların yalnız 10-15%-i qeydiyyatdadır).
Kənd təsərrüfatı eksperti Cəfər İbrahimli qeyd edir ki, yem qiymətlərinin artması südün maya dəyərini yüksəldib. Fermerlərin çıxış qiyməti 98 qəpik-1 manata yaxınlaşıb. Emal müəssisələri alternativ xammal mənbələri axtarır, bu da idxalı artırır.
Kərə yağı idxalında azalma müşahidə olunur, əvəzində xammal (süd və qaymaq) idxalı artıb. Bu xammal daxildə emal olunaraq yenidən ixrac edilir. Ekspertin fikrincə, bu tendensiya müsbətdir və gələcəkdə idxaldan asılılığı azalda bilər.
