Baku TV-nin "Gör nələri qaytarmışıq" layihəsinin bu dəfəki buraxılışı Xocavənd rayonuna həsr olunub.
Bölgənin qədim tarixi Azıx mağarası ilə bağlıdır. 1960-cı ildə arxeoloq Məmmədəli Hüseynov tərəfindən aşkar edilən mağarada 1968-ci ildə qədim insan çənə sümüyü tapılıb. Bu tapıntı Azərbaycanın bəşər sivilizasiyasının ilkin məskənlərindən olduğunu sübut edir.
Əsrlər boyu alban məbədləri və zəngin mədəniyyət izləri qorunub saxlanılan bu ərazi 1988-ci ildən erməni təcavüzünün hədəfinə çevrildi. 2 oktyabr 1992-ci ildə Xocavənd işğal edildi, əhali didərgin düşdü, abidələr dağıdıldı.
Lakin 2020-ci ilin payızında Azərbaycan Ordusu Azıx mağarasının yaddaşını qaytardı. Hadrutun azad edilməsi müharibədə dönüş nöqtəsi oldu. 2023-cü ilin sentyabrında antiterror tədbirləri ilə Xocavənd tam azad edildi.
